Kilim przed konserwacją
Kratkówka tkacka

Kilim huculski - wykonano w technice kilimu płochowego. Wykonany został w splocie płótna na ręcznym krośnie poziomym z ruchomym bidłem i umocowaną w nim płochą. Tkanina wzorzysta, dwustronna, tkana ręcznie. Efekt nadaje barwny wątek, który wprowadzany jest w przesmyk między osnowę w taki sposób, aby końce wątku nie wystawały po lewej stronie tkaniny, dzięki czemu tkanina jest jednakowa z obu stron.

Kilim huculski charakteryzuje geometryczny wzór o motywie roślinnym. Geometria jest cechą tego typu obiektów wynikającą z technologii wykonania. Wieloletnie użytkowanie doprowadziło do znacznych zniszczeń. Głównym czynnikiem destrukcyjnym było nieprawidłowe zawieszenie tkaniny, które ostatecznie doprowadziło do wyrwania części splotu na krótszych krawędziach kilimu. Nie zachowały się frędzle. O ich obecności świadczyły wyłącznie pozostałości w postaci supłów po związaniu końcówek osnowy.

Tkanina kilimu była intensywnie zabrudzona i zakurzona. Na całej powierzchni znajdowało się dużo ubytków oraz poprzecinanych nitek osnowy. Część zniszczenia w obiekcie powstało wskutek żerowania larw moli.

Prace konserwatorskie złożone były z kilku etapów. Wstępnie wykonano badania surowców wykorzystanych do wykonania kilimu oraz opracowano technologię wykonania obiektu. Na tych podstawach dokonano wyboru metod konserwatorskich a następnie przystąpiono do wykonania prac oraz opracowania profilaktyki – metod przechowywania i ekspozycji. Jako wstępne czynności wykonano badania technologiczne obiektu. Przędza oznaczona została w przypadku wątku na wełnianą, osnowa na lnianą. Skręt wątku „Z”. Opracowując technologię kilimu przeniesiono raport wzoru na kratkówkę tkacką. Wykonano również schemat przeplotu wątków. Szczegółowo opisano sam proces tkacki. Główne prace konserwatorskie polegały na odtworzenie oryginalnej technologii zabytku. W miejsca brakujących osnów wprowadzono nową przędzę z nici lnianych o podobnej grubości. Uzupełniono brakujące i zniszczone wątki metodą pełnej rekonstrukcji ornamentalnej, kolorystycznej i splotowej. Poszarpane i dziurawe krótsze brzegi tkaniny zabezpieczono i wzmocniono wprowadzając na całej szerokości tkaniny nową osnowę lnianą. Z pozostawionych dłuższych nitek osnowy zrekonstruowano frędzle.

Wykonawca prac: Lucyna Grupa (Pracownia Konserwacji Zabytków Etnograficznych Muzeum Narodowego w Poznaniu).

Konserwacja kilimu

Fragment kilmu - stan przed konserwacją
Jeden uwiąz przerobienie wątkiem w prawo i w lewo
Pion łączony - łączenie dwóch sąsiednich kolorowych wątków
Fragment kilimu - stan po konserwacji