fot. Michał Pisz
fot. Michał Pisz
fot. Michał Pisz

Krajobraz archeologiczny wokół zamku w Gołuchowie - nieinwazyjne badania i stworzenie bazy danych GIS

Nieinwazyjne badania geofizyczne w Gołuchowie

Pozostałości zabudowy gospodarczej, przebieg dawnych ścieżek ogrodowych i zbiorników wodnych odkryli w parku w sąsiedztwie zamku w Gołuchowie archeolodzy dzięki zastosowaniu metod geofizycznych. Badania geofizyczne prowadzone były w ramach projektu pt.: Krajobraz archeologiczny wokół zamku w Gołuchowie, nieinwazyjne badania i stworzenie bazy danych GIS, finansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego i współfinansowanego przez Muzeum Narodowe w Poznaniu. Koordynatorami projektu byli dr Inga Głuszek z Muzeum Narodowego w Poznaniu i Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz Michał Pisz z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego. Obszar parku, przylegającego zamku w Gołuchowie, do tej pory nigdy wcześniej nie był systematycznie badany przez archeologów. Dlatego celem było zlokalizowanie i identyfikacja pozostałości po budowlach i przebiegu dawnych ścieżek wytyczonych w jego obrębie.

Zabudowa ta obecnie nie jest widoczne na powierzchni ziemi. Znana jest jedynie dzięki opisom i ilustracjom archiwalnym z XVIII i XIX wieku. Z uwagi na przedmiot badań, zabytkowy park, badacze nie zdecydowali się na klasyczne prace archeologiczne w postaci wykopalisk.

Tereny zamku w Gołuchowie oraz otaczający go obszar ogrodowo – parkowy nie były jak dotąd przedmiotem archeologiczno – architektonicznych badań interdyscyplinarnych. Naukowcy działali w terenie dwukrotnie - wiosną i jesienią tego roku. Najpierw wykonali pomiary geofizyczne gruntu. Następnie przy pomocy drona stworzyli precyzyjną, ortofotomapę terenu o wysokiej rozdzielczości. Dzięki temu nie tylko zadokumentowano obecny stan parku, pozyskane dane posłużyły również do ułatwienia analizy i interpretacji danych geofizycznych. Wszystkie wyniki wraz z danymi archiwalnymi, które badacze pozyskali w wyniku kwerendy, trafiły do zintegrowanej bazy danych systemu informacji przestrzennej (GIS). Taki sposób ewidencjonowania zasobów informacji archeologicznych ułatwi w przyszłości służbom konserwatorskim podejmowanie różnego rodzaju działań związanych z ochroną tego terenu.

Na następnym etapie badań, archeologów czekają żmudne interpretacje w oparciu o przekazy archiwalne. Mogą one pomóc w zidentyfikowaniu zarejestrowanych anomalii jako pozostałości budynków lub innych konstrukcji opisanych w XVII i XVIII źródłach, które nie zachowały się we współczesnym krajobrazie rezydencji. Mogą także wskazać obiekty archeologiczne nieznane z opisów historycznych, również takie które należą do wcześniejszych okresów wykorzystania Gołuchowa jako miejsca osadnictwa ludzkiego. Badania geofizyczne wokół zamku w Gołuchowie pozwoliły na lepsze rozpoznanie terenu, a dzięki temu łatwiejsza będzie ochrona i zabezpieczenie tego wyjątkowego miejsca na mapie zabytków polskich.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
fot. Michał Pisz
fot. Michał Pisz
fot. Michał Pisz
fot. Michał Pisz
fot. Michał Pisz