Rzeźba Salomei wśród ruin kolegiaty głogowskiej, po 1945 roku.
Posąg w niszy w ścianie prezbiterium, którą odsłoniły działania wojenne.
Czyszczenie rzeźby przy użyciu lasera.
Czyszczenie rzeźby przy użyciu lasera.
Czyszczenie rzeźby przy użyciu lasera.

Salomea Głogowska - konserwacja rzeźby

Ponadnaturalnej wielkości rzeźba wykonana została w piaskowcu, około 1290 roku.

Na powierzchni kamienia znajdują się warstwy malarskie pochodzące z różnych okresów, najstarsza – w kolorze pomarańczowoczerwonym - pokrywa prawie całą powierzchnię kamienia, na niej znajdują się pozostałości kolejnych barwnych polichromii.

Zaobserwować można również ślady burzliwych wydarzeń, których rzeźba, przechowywana w kolegiacie w Głogowie, była świadkiem i uczestnikiem.

Czytelne są rozległe przepalenia warstw polichromii (efekt pożaru w kolegiacie w XV w.), ubytki kamienia (w tym ślady po kulach), większe uszkodzenia w partii podstawy (rzeźba była kilkakrotnie demontowana i przestawiana) oraz świadczące o upadku, rozbicie posągu na trzy fragmenty (następnie sklejone).

W końcu XVII wieku rzeźba została zamurowana w niszy ściany prezbiterium kolegiaty głogowskiej, gdzie pozostała w ukryciu przez ok. 250 lat (do końca II wojny światowej).

Salomea Głogowska jest własnością Muzeum Narodowego we Wrocławiu, w Muzeum Narodowym w Poznaniu, jako depozyt, znajduje się od 1950 roku.

Od momentu odkrycia i przewiezienia rzeźby do poznańskiego Muzeum, gdzie była eksponowana w piwnicach Ratusza (Muzeum Historii Miasta Poznania) nie poddawano jej większym pracom konserwatorskim. Poważniejsze działania miały miejsce jedynie w  latach 70-tych XX wieku, kiedy to posąg złożono właściwie i sklejono.

Rzeźbę poddano pracom konserwatorskim w okresie od lutego do czerwca 2011 roku w związku z przygotowaniami do czasowej wystawy The Naumburg Master – Sculptor and Architect in the Europe of Cathedrals w Naumburgu, na której posąg Salomei można oglądać do 2 listopada 2011.

 

Celem przeprowadzonej konserwacji było oczyszczenie rzeźby - polichromii i kamienia - z zanieczyszczeń oraz rekonstrukcja fragmentu podstawy stabilizująca posąg.

Sposób oczyszczania  wybrano na podstawie szeregu prób z wykorzystaniem różnych metod, które pozwoliły na wytypowanie efektywnego i bezpiecznego sposobu usunięcia zabrudzeń z powierzchni polichromii i kamienia (od tyłu rzeźba jest niepolichromowana). Ostatecznie zastosowano metodę ablacji laserowej i ultradźwięki oraz oczyszczano miejscowo wodą destylowaną.

Ponadto usunięto wtórne, szpecące zaprawy oraz fragmenty cegieł zespolone zaprawami w partii podstawy. Odsłonięty w części  plinty kamień wzmocniono i następnie uzupełniono zaprawą imitującą naturalny piaskowiec.

Dzięki przeprowadzonym pracom konserwatorskim czytelne stały się średniowieczne barwne polichromie pokrywające kamienny posąg. Ukazały się niewidoczne do tej pory ornamenty zdobiące szaty, odkryte zostały liczne ślady złoceń. Podczas konserwacji wykonano badania mikrochemiczne polichromii i zapraw a także badania petrograficzne piaskowca.

Prace konserwatorskie przeprowadziła pani Sabina Figurniak, dyplomowany konserwator dzieł sztuki w zakresie  konserwacji kamienia i detalu architektonicznego.

Oczyszczanie powierzchni rzeźby metodą ablacji laserowej wykonał pan Jan Marczak z Międzyuczelnianego Instytutu Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki, ASP w Warszawie.

 

 

Rzeźba po konserwacji. Na zdjęciu widoczne są barwne, średniowieczne polichromie oraz przepalenia warstw malarskich.
Fragment rzeźby z odczyszczoną polichromią.

Twórcy prezentacji multimedialnej poświęconej rzeźbie Salomei Głogowskiej i jej konserwacji.