Gerydon przed konserwacją
Blat pokryty szlagmetalem
W trakcie konserwacji, widoczne ubytki w gruncie
Fragment putta z widocznym pęknięciem

Gerydon

Powstały w XVIII wieku przyścienny gerydon, pochodzi zapewne z Saksonii. Forma wzorowana jest na meblach włoskiego baroku, bardzo dekoracyjny z rozbudowaną podstawą, detalami w formie motywów roślinnych i zwierzęcych. Obiekt przedstawia rosnące na skale drzewo palmy ze wspinającym się nań puttem, całość zwieńczona trójlistnym ozdobnym blatem.
Stan zachowania gerydonu przed konserwacją pozwolił stwierdzić, iż obiekt był wielokrotnie odnawiany. Na całej powierzchni widoczne były rozległe wcześniejsze naprawy pozłoty. Łatwo też można było dostrzec osłabioną konstrukcję drewna, zaś w warstwie pozłoty ruchome odspojenia, ubytki, przetarcia i zarysowania. Całość gerydonu była pociemniała i silnie zabrudzona. Przy dokładniejszej analizie obiektu popartej badaniami technologicznymi,  a także odkrywkami stratygraficznymi ustalono, iż gerydon pierwotnie mógł mieć inną kolorystykę, jednak stan i stopień zniszczenia wcześniejszych warstw wykluczył pomysł odtwarzania pierwotnego wyglądu gerydonu.
                                                                                       
Założeniem i podstawowym celem konserwacji było zahamowanie procesów niszczących zabytkowy gerydon i przywrócenie mu walorów estetycznych, poprzez usunięcie wtórnych uzupełnień, podklejenie, oczyszczenie i wyretuszowanie starych złoceń, a w miejscach ubytków wykonanie nowych z zastosowaniem dawnych technik pozłotniczych.
Podczas przeprowadzonych prac, niespójna i odpadająca warstwa złoceń stanowiła jeden z podstawowch problemów konserwatorskich, z tego też powodu, wszelkie zabiegi przy obiekcie, należało poprzedzić mozolnym  podklejaniem odspojeń tej właśnie historycznej warstwy. Miejsca tak uszkodzone wzmacniano, wstrzykując substancję spajającą. Kolejnym etapem prac było usunięcie wtórnych uzupełnień złota, których liczne warstwy zostały wykonane przy zastosowaniu mniej szlachetnych i trwałych materiałów, jak szlagmetal i brązy. Po wykonaniu wspomnianych  zabiegów  oczyszczono złocenia i użyto do tego celu specjalnych substancji w postaci środków  powierzchniowoczynnych. Następnym trudnym i czasochłonnym etapem prac było uzupełnienie ubytków zaprawy, które opracowano nadając warstwom odpowiednią powierzchnię, a następnie pokryto je złotem płatkowym, zaś oczyszczone wcześniej historyczne złocenia wyretuszowano, nadając im odpowiedni połysk. Mając na uwadze walory estetyczne obiektu, miejsca łączeń starych złoceń z nowymi nieco zmatowiono, by ujednolicić charakter powierzchni.

Opracowała: Ewa Maliczak- Jarosik
Autor prac przy konserwacji gerydonu XVIII:  Ewa Maliczak-Jarosik (Pracownia Konserwacji Ram i Pozłotnictwa)
Badania laboratoryjne: Gaja Gąsecka (Pracownia Badań Technologiczno-Konserwatorskich MNP)
Dokumentacja fotograficzna: Marek Peda
Literatura: „Pompa viventium”, barokowe rzemiosło artystyczne ze zbiorów Muzeum Narodowego w Poznaniu, katalog wystawy str.25 opracowanie Zygmunt Dolczewski

Fragment podstawy z nałożonym pulmentem
Gerydon w trakcie złoceń
Zwieńczenie gerydonu w trakcie prac
Fragment putta po konserwacji
Gerydon po konserwacji, złocony blat
Gerydon po konserwacji ,sala Rokoko, MSU