Konserwacja

Realizacje

G.Döbler, Kościół w Koninie, 1848, przed konserwacją
G.Döbler, Kościół w Koninie, 1848, po konserwacji

Realizacje Pracowni Konserwacji Papieru i Skóry MNP

 

W latach 2011 – 2013 Pracownia Konserwacji Papieru i Skóry przeprowadziła konserwację około 150 prac, w różnych technikach graficznych i rysunkowych. Były to głównie litografie, miedzioryty i akwaforty. Z uwagi na bardzo zły stan zachowania obiektów, zaliczono je do tzw. grupy destruktów.

Najważniejszym celem prowadzonych zabiegów konserwatorskich było zlikwidowanie zniszczeń, zahamowanie procesu dalszej destrukcji, przywrócenie obiektom estetycznego wyglądu oraz ich zabezpieczenie przed zniszczeniem w trakcie użytkowania w przyszłości.

Konserwacja przebiegała wieloetapowo.W pierwszym etapie prac obiekty poddano dezynfekcji, następnie przystąpiono do bardzo ważnego procesu, mianowicie oczyszczania. Wykonywano to w dwojaki sposób, mechanicznie a następnie chemicznie, w połączeniu ze wzmocnieniem strukturalnym. W kolejnym etapie uzupełniano ubytki podłoża, używając do tego celu odpowiednio dobranej do kolorystyki i gramatury papieru, masy papierowej. Sklejano przedarcia i pęknięcia, wzmacniając je bibułką japońską. Następnie obiekty suszono pod obciążeniem. W wielu przypadkach uszkodzoną nieznacznie warstwę druku scalono kolorystycznie. Końcowym etapem  prac było  oprawienie w passe-partout z tektury bezkwasowej i umieszczenie w ochronnych tekach i pudłach.

Galeria zdjęć

Obraz po konserwacji

Konserwacja obrazu Giovanniego Battisty Langettiego „Filozof"

Giovanni Battista Langetti (1635-1676) w swej krótkiej karierze stworzył ponad 120 dzieł. Sztuki malarskiej uczył się początkowo w Genui u Gioacchino Assereto, a następnie studiował w Rzymie u Pietro da Cortona. Podczas pobytu w Neapolu odkrył dzieła Ribery, Francesco Francazano i Giordano. Zaliczany jest do grupy weneckich tenebrystów, do której należeli również Antonio Zanchi, Pietro Negri i Johann Carl Loth. Jego dzieła charakteryzuje skrajny realizm, teatralne użycie światłocienia oraz dbałość o szczegóły anatomiczne w przedstawianiu postaci ludzkich, których pełne ekspresji pozy artysta wydobywa przy użyciu dynamicznej pracy pędzla. Langetti specjalizował się głównie w malarstwie sztalugowym, tworząc wyobrażenia biblijnych bohaterów, proroków, apostołów, półakty tytanów i filozofów. Reprezentatywnym dla stylu artysty dziełem jest obraz Filozof znajdujący się w zbiorach MNP, na którym półnaga postać starca oddana została ze znawstwem anatomii, w pełnej dynamizmu pozie, przy użyciu szybkich, wprawnych pociągnięć pędzla oraz silnych kontrastów światłocienia.

Obraz przyjęto do Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby Drewnianej Polichromowanej MNP ze względu na pociemniały i pożółkły werniks, zmienione kolorystycznie retusze oraz miejscowe ubytki warstwy malarskiej.

Więcej o projekcie tutaj

Rama po konserwacji
Rama - stan przed konserwacją - przód

Rama do obrazu Scipione Pulzone "Portret mężczyzny w kryzie"

W bogatych zbiorach Muzeum Pałacu w Rogalinie znajduje się obraz Scipione Pulzone "Portret mężczyzny w kryzie".

Obraz został namalowany w latach ok. 1550 - 1598 i nie ma ustalonej identyfikacji personalnej.

Obiekt w 2015 roku został poddany konserwacji ogólnej w Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby Polichromowanej MNP.

To niewielkie dzieło o wymiarach 60,5 x 49,5 cm, zdublowane, jest w bardzo dobrym stanie. Namalowane zostało techniką olejną na płótnie, na zaprawie w kolorze czerwonym. W nieznanych okolicznościach obraz został pozbawiony oprawy, musieliśmy zatem uzupełnić ten brak.

Spośród wielu zabytkowych ram zgromadzonych w piwnicach Muzeum Adama Mickiewicza w Śmiełowie udało nam się wybrać jedną w stylu, profilem i ornamentyką zbliżoną do estetyki obrazu.

Tak jak bez trudu potrafimy określić styl ramy, tak nic nie wiemy o jej twórcy i czasie powstania. Wykonawcy ram nie sygnowali swoich dzieł i pozostają zazwyczaj anonimowi.

Więcej o projekcie tutaj

Obraz przed konserwacją
Obraz po konserwacji i oprawieniu w ramę

Konserwacja obrazu Franciszka Lampiego ,,Burza"

W ramach programu Kolekcje priorytet Kolekcje muzealne, Muzeum Narodowe w Poznaniu w 2015 roku otrzymało dofinansowanie ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na zakup obrazu Franciszka Ksawerego Lampiego (1782-1852) Burza (Rozbitkowie u brzegów morza).

Pozyskanie obrazu poprzedziły  dokładne oględziny i badania  przeprowadzone w Pracowni Badań Technologiczno – Konserwatorskich i  w Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby Polichromowanej Drewnianej. Badania te miały na celu ustalenie czy zaoferowany obraz mógł powstać  w I połowie XIX w oraz czy autorem jest Franciszek Lampi.

Obraz poddano oględzinom w naturalnym świetle dziennym oraz w promieniowaniu ultrafioletowym. Powierzchnię lica analizowano również pod mikroskopem binokularowym. Wykonano serię zdjęć dokumentujących stan zachowania. Przeprowadzono  badania technologiczne: stratygrafię warstw malarskich na przekrojach pobranych próbek, przebadano również pigmenty, spoiwa i płótno. Zbadano temperaturę mięknięcia warstw malarskich w różnych obszarach obrazu.

Więcej o projekcie tutaj

Lico obrazu po konserwacji
Lico obrazu przed konserwacją

Tajemnice kopii obrazu Velazqueza

Obraz hiszpańskiego malarza Lino Garcii y Alcázara o wymiarach 67,5x56 cm jest kopią znacznie większego dzieła pędzla Diego Rodriqueza de Silvy Velazqueza pt. „Don Gaspar de Guzman, książę Olivares” o wymiarach 313x239 cm, znajdującego się w Muzeum Prado w Madrycie. Obraz ze zbiorów Muzeum Narodowego w Poznaniu był jedną z czterech kopii dzieł Velazqueza z Prado, które Atanazy Raczyński zamówił w latach 1848-1852 do swojej kolekcji. O jego jakości może świadczyć fakt, iż przez niektórych badaczy był uważany za pracę z warsztatu samego Velazqueza.

Impulsem do pogłębionych badań obrazu stało się odnalezienie w trakcie konserwacji  sygnatury wskazującej na autorstwo Lino Garcii - malarza i kopisty znanego m.in. z dzieł o tematyce religijnej. Kolejne badania obrazu ujawniły jego dalsze tajemnice.

Pod warstwą malarską przedstawiającą portret konny księcia Olivares, na kliszy RTG pojawił się odwrócony o 180° portret kobiecy. Przedstawia on młodą kobietę o hiszpańskim typie urody w skromnym stroju: ciemnej sukni z jasnym kołnierzykiem oraz wzorzystej chuście na ramionach. Jej włosy są zaczesane do tyłu i spięte. Zdobi ją tylko skromna biżuteria - broszka i kolczyki. Jej strój wskazuje na 2 poł. XIX w.

Więcej o projekcie tutaj

 

A. Raczyński, kopia obrazu P. Batoniego „Maria Magdalena pokutująca”, 1 poł. XIX w., wł. Fundacja im Raczyńskich przy MNP. Obraz po konserwacji i oprawieniu w ramę

Maria Magdalena pokutująca Atanazego Raczyńskiego – odkrycie autorstwa kopii wg Pompeo Batoniego

Z przekazów wiadomo było, że obraz będący kopią dzieła osiemnastowiecznego malarza Pompeo Batoniego, które zaginęło w Dreźnie w trakcie II wojny światowej, wykonał sam Atanazy Raczyński. Jakkolwiek na odwrociu widniał napis Raczyński, jego autorstwo nie było pewne. Pod podpisem znajdował się jednak jeszcze jeden mało czytelny napis. Po wstępnym interwencyjnym podklejeniu warstwy malarskiej, gdy możliwe już było manewrowanie płótnem, udało się „rozszyfrować” całą inskrypcję - „Raczyński mppria” (Raczyński manu propria), czyli „Raczyński własną ręką”, co można przyjąć za potwierdzenie domniemanego autorstwa Atanazego Raczyńskiego.

Więcej na temat realizacji tutaj

Haft patriotyczny, stan po konserwacji, nr inw. MNP/WH 5539

Haft patriotyczny

Haft patriotyczny – wizerunek orła – godła polskiej grupy narodowej dążącej do reaktywowania państwa polskiego w granicach zaboru pruskiego.

W momencie przyjęcia do konserwacji amarantowa tkanina była silnie zakurzona, z dziurami i rozdarciami (małe uszkodzenia po krawędziach powstały w skutek wbicia gwoździ w ramę), z ciemnoszarymi plamami i zaciekami. 

Więcej na temat realizacji tutaj

Czepiec, stan po konserwacji, zbiory Muzeum Etnograficznego

Czepiec ze zbiorów Muzeum Etnograficznego

W zbiorach Muzeum Etnograficznego znajduje się czepiec druhny, noszony obrzędowo na wesela. Pochodzi ze wsi Kępa, okolice Środy woj. Poznańskie – gmina Zaniemyśl.

Przyczyną zniszczenia obiektu było przechowywanie w nieodpowiednich warunkach oraz użytkowanie. Czepiec przed konserwacją był zakurzony, wstążeczki i ozdoby wyblaknięte i zdeformowane. Wiązadła tiulowe oraz tiulka szare i pogniecione. Wstęgi broszowane podarte i zakurzone. W pierwszym etapie prac konserwatorskich wykonano dokumentację fotograficzną. Następnie czepiec zdemontowano na poszczególne części. 

Więcej na temat realizacji tutaj

S. Coussins, Powrót z polowania, 1840, przed konserwacją
S. Coussins, Powrót z polowania, 1840, po konserwacji

Realizacje Pracowni Konserwacji Papieru i Skóry

W latach 2011 – 2013 Pracownia Konserwacji Papieru i Skóry przeprowadziła konserwację około 150 prac, zespołu rysunków i grafik pochodzących z Gabinetu Rycin MNP.

Były to głównie litografie, miedzioryty i akwaforty. Z uwagi na bardzo zły stan zachowania obiektów, zaliczono je do tzw. „grupy destruktów”. Były one bardzo poważnie uszkodzone mechaniczne i mikrobiologicznie. Posiadały rozległe zabrudzenia, zacieki, plamy różnego pochodzenia, ubytki podłoża i warstwy druku, przedarcia, pęknięcia i deformacje oraz plamy grzybowe i foxingowe.

Najważniejszym celem prowadzonych zabiegów konserwatorskich było zlikwidowanie zniszczeń, zahamowanie procesu dalszej destrukcji, przywrócenie obiektom estetycznego wyglądu oraz ich zabezpieczenie przed zniszczeniem w trakcie użytkowania w przyszłości.
Konserwacja przebiegała wieloetapowo. W pierwszym etapie prac obiekty poddano dezynfekcji, następnie przystąpiono do bardzo ważnego procesu, mianowicie oczyszczania. Wykonywano to w dwojaki sposób, mechanicznie a następnie chemicznie, w połączeniu ze wzmocnieniem strukturalnym. W kolejnym etapie uzupełniano ubytki podłoża, używając do tego celu odpowiednio dobranej do kolorystyki i gramatury papieru, masy papierowej. Sklejano przedarcia i pęknięcia, wzmacniając je bibułką japońską. Następnie obiekty suszono pod obciążeniem. W wielu przypadkach uszkodzoną nieznacznie warstwę druku scalono kolorystycznie. Końcowym etapem  prac było  oprawienie w passe-partout z tektury bezkwasowej i umieszczenie w ochronnych tekach, pudłach.

Galeria zdjęć

Jeleń osaczony przez psy. Lico obrazu po konserwacji

Dwie sceny myśliwskie Hamiltona – odkrycie podczas konserwacji

Wśród dzieł, które trafiły do Pracowni Konserwacji Malarstwa i Rzeźby Polichromowanej znalazły się m. in. obrazy będące własnością rodziny Raczyńskich. O ich historii wiemy niewiele. Początkowo znajdowały się one w pałacu Krasińskich przy Krakowskim Przedmieściu w Warszawie. W roku 1909, po śmierci kolejnego właściciela Adama Krasińskiego, syna Władysława i Róży z Potockich, secundo voto Raczyńskiej, wraz z pałacem przeszły na własność jego przyrodniego brata Edwarda Bernarda Raczyńskiego. Zdeponowane przez niego w przededniu wojny w warszawskim Muzeum Narodowym zostały następnie odebrane przez córki - panie Wandę Dembińską, Wirydiannę Rey oraz Katarzynę Raczyńską - celem uzupełnienia ekspozycji pałacu w Rogalinie.

Dwa z nich zasługują na szczególną uwagę. Są to sceny myśliwskie Jeleń osaczony przez psy i Walka psów z dzikami, przekazane do konserwacji jako dzieła pędzla Antona Ignaza Hamiltona.

Więcej o projekcie tutaj

Wachlarz po konserwacji

Niebieski wachlarz

Wachlarz z niebieskiego atłasu jest darem kolekcjonerki p. Heleny Dąbczyńskiej z Krakowa, która w 1922 r. podzieliła swoje zabytki pomiędzy nowo powstałe muzea w Krakowie i Poznaniu. W poznańskiej kolekcji znalazły się dwa wachlarze segmentowe wykonane z tkanin jedwabnych w różowym i niebieskim kolorze, na stelażach z macicy perłowej i kości.

Więcej o projekcie tutaj

Skrzynia malowana - stan po konserwacji

Skrzynia malowana

Skrzynia pochodzi z miejscowości Zdrojówka, położonej w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim. Rok powstania skrzyni określa się na 1797 rok.

Skrzynia wykonana jest z drewna sosnowego. Krótsze boki zbito z desek pojedynczych, natomiast dno i wieko składają się z dwóch desek łączonych na styk. Ściany skrzyni (złącza narożne) łączone są na tzw. jaskółczy ogon. W górnym lewym boku znajduje się półskrzynek.

Więcej o projekcie tutaj

Kilim po konserwacji

Kilim huculski

Kilim wykonany został przed 1936 r. w okolicy Kołomyi na Ukrainie.Do 1965 r. wykorzystywany był jako tło jedynego ołtarza jaki budowano na Boże Ciało, w ciągu roku natomiast, oraz po przeniesieniu kilimu do Poznania, użytkowany był jako makata naścienna.

Główny motyw dekoracyjny stanowi symetryczny wzór kwiatowy. Centralne miejsce zajmuje stylizowany geometrycznie, na jasnym tle, motyw kwiatowy, opleciony z czterech stron pojedynczymi kwiatami – dzwoneczkami na ceglastym tle. Ornament środkowy nawiązuje do rośliny która występuje na terenach górzystych – oset-dziewięćsił bezgłowy.

Więcej projekcie tutaj

Czepiec tiulowy wielkopolski

Konserwacja czepców tiulowych

Czepce tiulowe są jednym z elementów strojów ludowych. Cechą charaktery-styczną dla czepców wielkopolskich jest to, że w każdym regionie miały one określony kształt i wielkość główki oraz ilość i sposób ułożenia tiulek. W latach 90-tych XX w. stale powiększająca się muzealna kolekcja czepców tiulowych coraz bardziej zniszczonych wymogła opracowanie nowych metod konserwatorskich.

Więcej o projekcie tutaj

Chrystus Ukrzyżowany - rzeźba po konserwacji

Konserwacja rzeźby Chrystusa Ukrzyżowanego

Pod względem jakości artystycznej rzeźba wyraźnie wyróżnia się spośród podobnych realizacji z terenów Kujaw i Wielkopolski. Poważne zniszczenie figury w trakcie niefortunnego upadku ze ściany w dniu 20.02.2006 roku spowodowało rozpad figury na kilka dużych i wiele mniejszych elementów. Uszkodzenia są niezwykle poważne, jednak jej jakość artystyczna w pełni uzasadnia podjęcie wysiłku ponownego scalenia i uzupełnień ubytków.

Więcej o projekcie tutaj

Q. Massys, Madonna z Dzieciątkiem i barankiem, ok. 1520, wł. Fundacja im. Raczyńskich przy MNP, fragment

Madonna z Dzieciątkiem i barankiem Quentina Massysa - konserwacja i wystawa w Luwrze

Konserwacja obrazu miała miejsce w 2012 roku. Dzieło w połowie marca tegoż roku pojechało na wystawę La Sainte Anne, l'ultime chef-d'œuvre de Léonard de Vinci (Święta Anna, ostatnie dzieło Leonarda da Vinci ) do Muzeum Luwr w Paryżu.

Więcej o projekcie tutaj

Salomea Głogowska, ok. 1290, wł. MNWr

Salomea Głogowska - konserwacja rzeźby

Rzeźbę poddano pracom konserwatorskim w okresie od lutego do czerwca 2011 roku w związku z przygotowaniami do czasowej wystawy The Naumburg Master – Sculptor and Architect in the Europe of Cathedrals w Naumburgu.

Więcej o projekcie tutaj

F. de Zurbarán, Madonna Różańcowa adorowana przez kartuzów, ok. 1638-1639, wł. Fundacji im. Raczyńskich

Madonna Różańcowa adorowana przez kartuzów - konserwacja obrazu i ramy

Po trwających 7 miesięcy gruntownych pracach konserwatorskich na Galerię Sztuki Obcej powrócił jeden z najcenniejszych i najpiękniejszych obrazów Madonna Różańcowa adorowana przez kartuzów (wł. Fundacji im. Raczyńskich przy MNP), dzieło hiszpańskiego malarza Francisco de Zurbarána.

Konserwacji poddane zostały obraz oraz rama z epoki, w której płótno jest prezentowane.

Więcej o projekcie tutaj

C. Monet, Plaża w Pourville, 1882

Konserwacja obrazu Claude'a Moneta, Plaża w Pourville

Więcej o projekcie/ www projektu tutaj