Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie przyjęło w depozyt nieznany dotychczas i nieprezentowany zbiór prac Jana Lebensteina. Na kanwie tej unikatowej kolekcji, liczącej prawie 300 obiektów, jak również poprzez jej dopełnienie pracami artysty wypożyczonymi z muzeów i zbiorów prywatnych przygotowana została wystawa zatytułowana JAN LEBENSTEIN. DEMONY

Muzeum Narodowe w Poznaniu jest trzecim w kolejności miejscem prezentacji wystawy. Premierowa ekspozycja miała miejsce w Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie: 21 kwietnia - 5 czerwca, następnie pokazano ją w Muzeum Lubelskim w Lublinie: 15 czerwca -15 lipca.

Wystawa prezentuje około 300 obiektów (obrazów olejnych, gwaszy, rysunków, grafik), w większości pochodzących ze zbiorów prywatnych, a także z Biblioteki Narodowej w Warszawie, Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu, Muzeum Narodowego w Gdańsku, Muzeum Narodowego w Krakowie, Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy, Muzeum Okręgowego w Radomiu, Narodowej Galerii Sztuki "Zachęta", o.o. palotynów w Warszawie.

Odchodząc od modułu wystaw monograficznych prezentacja ukazuje po raz pierwszy twórczość Lebensteina w układzie problemowym, ujawniając źródła inspiracji jego sztuki i przedstawiając twórczość artysty w kontekście historii. Prezentowany materiał podzielony został na siedem segmentów.

Poszczególne segmenty wystawy stworzone zostały za pomocą dzieł Jana Lebensteina, powiększeń fotografii dokumentalnych oraz cytatów z wypowiedzi artysty. Cytaty te stanowią swoistą narrację wystawy, sprawiając wrażenie, że to sam artysta oprowadza po niej widza.
Po raz pierwszy pokazane zostały obrazy z przedparyskiego okresu twórczości, które artysta zostawił w pracowni w 1959 roku. Są to szkice z czasu studiów w warszawskiej ASP, a także niezwykłe Figury osiowe, które ukazują proces dochodzenia malarza do ostatecznej formy Figury. Obiekty te zostały poddane gruntownej konserwacji, dzięki czemu mogły pojawić się na wystawie. Nieznane dotychczas są również liczne karykatury polityczne z lat sześćdziesiątych, stanowiące plastyczny wyraz głębokiej nienawiści, jaką Jan Lebenstein żywił wobec komunizmu. Prezentowane są obrazy, rysunki i gwasze, ilustrujące Folwark zwierzęcy George'a Orwella, na których podstawie w 1972 roku Lebenstein wykonał cykl litografii. Można obejrzeć także unikatowy cykl dziesięciu ilustracji do wierszy ks. Józefa Baki, powstałych pod koniec życia artysty na zamówienie lubelskiego wydawnictwa Test, a także wiele innych wybitnych prac.

POTĘGA SMAKU to część o tragicznych wojennych i powojennych losach rodziny Lebensteinów (śmierć ojca i brata artysty), studiach na warszawskiej ASP w czasach socrealizmu, przyjaźni z Mironem Białoszewskim i związaniu się z Teatrem na Tarczyńskiej.
STREFA PARYŻA ukazuje wielki sukces Lebensteina w galeriach Lacloche i Lambert oraz obrazuje decyzję pozostania w Paryżu; to sekwencja o przyjaźniach kształtujących typ "narracyjnej" wrażliwości artysty, czego rezultatem stały się ilustracje wykonane przez Lebensteina do Biblii, utworów Gustawa Herlinga-Grudzińskiego, Witolda Gombrowicza, Czesława Miłosza, Aleksandra Wata, ks. Baki, o przyjaźni z ks. superiorem Józefem Sadzikiem, o witrażach wykonanych w Centre du Dialogue.
COEXISTENCE to część o zauroczeniu Muzeum Historii Naturalnej w Paryżu, które zaowocowało w malarstwie Lebensteina narodzinami generacji fantastycznych zwierząt, o przekształceniu słynnych figur osiowych w emblematyczne znaki pierwotnych stworzeń, o konstatacji, że człowiek "(...) trochę bardziej jest szkieletem niż mu się to na co dzień wydaje (...)".
O ZMIERZCHU to sekwencja pokazująca fascynację Lebensteina antynomią eros-thanatos, podszytą śmiercią erotyce, inspiracje nocnym Paryżem, obsesje przemijania, uwidocznione w "pokraczności" ludzkiego ciała i jego rozpadzie.
UTRACONE KRÓLESTWO ujawnia zauroczenie podziemiami Luwru, sztuką asyryjską i hellenistyczną, to cześć o ożywianiu mitów antycznego Orientu i Hellady, o Babilonie archaicznym i współczesnym.
TOUT VA BIEN! CAMARADE... jest unaocznieniem dręczącego artystę "demona komunizmu", zobrazowanego w cyklu ilustracji do Folwarku zwierzęcego George'a Orwella, jak też w rysunkach Lebensteina, stanowiących komentarz do wprowadzenia w Polsce stanu wojennego.
TOMBEAU, obrazuje motyw śmierci, przedstawiony w pracach artysty w konwencji barokowej groteski, ulubione "prowincjonalne baroki", ludzkie cierpienie i jego odniesieniu do biblijnego Hioba, trudną nadzieję, płynącą z ostatecznego "ogołocenia" człowieka.

Jesienią ekspozycja pokazywana będzie jeszcze w Muzeum Narodowe w Szczecinie.

Wystawie towarzyszy album "Jan Lebenstein. Demony" - wydany przez Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie. Bogato ilustrowany, zawiera między innymi teksty z teksty m. in. Czesława Miłosza, ks. Janusza St. Pasierba, Bronisława Wildsteina, Janusza Odrowąża - Pieniążka, Lukasza Kossowskiego ( autora wystawy) etc.

Dotychczas twórczość Lenesteina prezentowana była w Polsce 1992 w warszawskiej Zachęcie - pierwsza po upadku PRL duża wystawa Lebensteina w Polsce oraz 1999 Etapy, Paryż, Lublin, Kraków, Gdańsk.