MISTRZOWIE ŚWIATOWEGO PLAKATU.   Mitsuo Katsui  -   Japonia.
06 sierpnia - 15 września 2002

Kurator: Zdzisław Schubert

Wystawa Mistuo Katsui jest  w poznańskim muzeum, drugą tego lata prezentacją wybitego twórcy plakatu światowego.

W lipcu pokazano dzieła Niemca – Güntera Kiesera. Teraz proponujemy twórczość całkiem odmienną, nie tylko ze względu na miejsce pochodzenia artysty ale przede wszystkim na charakter dzieł.

Wystawa zawiera prawie 100 prac, ofiarowanych przez artystę do zbiorów Galerii Plakatu i Designu Muzeum Narodowego w Poznaniu. W Poznaniu pokazywane są po raz pierwszy. Wcześniej, jesienią 2000 roku pokazywane były na wystawie w Państwowej Galerii sztuki w Sopocie.

Mitsuo Katsui ( urodzony w 1931 roku w Tokio) jest jednym z najwybitniejszych japońskich twórców plakatu. Jego nazwisko  należy do czołówki nie tylko rodzimego, ale i światowego plakatu. Należy do drugiej generacji artystów uprawiających ten gatunek sztuki, działających w Japonii po II wojnie światowej. Jego debiut przypadł na lata 50-te, kiedy rodził się nowocześnie pojmowany plakat japoński. W twórczości Mitsuo Katsui wyraźnie czytelna jest cecha japońskiego plakatu, polegająca na umiejętnym powiązaniu bogatej tradycji własnej kultury z najbardziej aktualnymi trendami sztuki. Potrafił on dostrzec współczesną atrakcyjność  japońskiej sztuki sprzed wieków, dającej się znakomicie adaptować do całkiem nowego procesu projektowego, do potrzeb wizualnych nowoczesnego, industrialnego społeczeństwa. Przemawiając do odbiorcy nowoczesnym językiem wizualnym nie gubi rodzimych korzeni. Te właśnie wartości jego plakatów  zadecydowały o międzynarodowych sukcesach.

Tradycje sztuki japońskiej u Katsui   widoczne są przede wszystkim w klarownym budowaniu kompozycji, respektowaniu japońskiego rozumienia roli płaszczyzny i przestrzeni.

Jego twórczość pełny i wyraźnie osobisty kształt uzyskała z początkiem lat 80-tych, gdy sięgnął po nowe narzędzie pracy – komputer. Katsui nie dał się jednak uwieźć pokusom jakie dawały graficzne programy komputerowe, lecz od początku traktował je wyłącznie jako narzędzie umożliwiające pełniejsze kształtowanie własnego przesłania do odbiorcy.  Wykorzystując nowe narzędzie Katsui miał  głęboką świadomość, że użycie komputera w procesie projektowania znacznie ogranicza zmysły i trzeba  w twórczości czerpać głównie z własnej wrażliwości. Porównując  prace z lat wcześniejszych widać wyraźnie, że wykorzystanie możliwości komputerowych wyzwoliło u niego niezwykłe pokłady kreatywności. Nowe medium umożliwiło Mistsuo Katsui podjęcie w sztuce interesującej go problematyki koloru i światła, która stała się wiodącym nurtem artystycznych poszukiwań.  Fascynację tymi zjawiskami opisuje  w teoretycznych rozważaniach jako „błogosławieństwo światła”.  Kolor „elektroniczny” utrwalony  w plakatach, jest jego zdaniem, podobnie jak w prześwietlonym przez słońce witrażu o wiele intensywniejszy aniżeli kolor uzyskany tradycyjnymi technikami. Katsui  pragnie wyrażać światło z pasma niedostępnego ludzkiemu wzrokowi, a idąc jeszcze dalej, światło wewnętrzne, pochodzące z głębin człowieczego umysłu. Plakaty, będące efektem  prób wizualizacji światła i koloru absolutnego są  bodaj najciekawszymi, najbardziej charakterystycznymi dziełami japońskiego artysty.

Prace Katsui przekraczają  granice plakatu użytkowego, funkcjonującego jedynie w obszarze komunikacji wizualnej. Plakat staje się środkiem do prezentacji własnego potencjału twórczego.  W plakacie autorskim przeważa funkcja artystyczna nad rolą środka masowego przekazu. Staje się on bardzo atrakcyjnym środkiem wypowiedzi artystycznej. W Japonii plakat artystyczny jest ogromnie popularny. Ukształtował się nawet cały system promocji tego gatunku.

Poza twórczością w dziedzinie plakatu Mitsuo Katsui zajmuje się także opracowaniem graficznym książek. Pokazane na poznańskiej wystawie przykłady wydawnictw przez niego projektowanych dają świadectwo, że jest on również grafikiem użytkowym, obdarzonym ogromną inwencją, nowatorstwem i wyrafinowaniem artystycznym.